Mobile menu
شنبه, 10 آبان 1393 ساعت 10:52

سبد متنوع سازی شده پروژه ها در استراتژی مناقصات شرکت های پیمانکاری

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

سبد متنوع سازی شده پروژه ها در استراتژی مناقصات شرکت های پیمانکاری
دکتر مهدی روانشادنیا
عضو هیات علمی دانشگاه


مقدمه
پروژه ها، شریان حیاتی بسیاری از شرکتهای امروزی هستند و سالها مفهوم مدیریت پروژه مورد بررسی و کاربرد پژوهشگران و متخصصان بوده است. لیکن، ناهماهنگی و عدم انطباق استراتژیک این شریانها، میتواند به عملکرد نامناسب و گاه سکته یا مرگ یک بنگاه اقتصادی بیانجامد. نگاه جزیره ای به موفقیت پروژه ها، میتواند با تشدید رقابتهای درون سازمانی برای دستیابی به منابع، تقابل برنامه های کاری و عدم انسجام استراتژیها، تهدید کننده سرنوشت شرکتهای پروژه محور باشد.
از طرف دیگر، تحقیقات نشان می دهد، ریسک یک سازمان چند پروژه ای متنوع سازی شده، به مراتب کمتر از جمع ریسکهای تک تک پروژه هاست، که این با ضرب المثل قدیمی "همه تخم مرغهایت را در یک سبد نگذار" دارای همسویی معناداری است.


چرا متنوع سازی فعالیت های پیمانکاران ایرانی ضروری است؟
در كشورهاي در حال توسعه، وجود عدم‌قطعيت‌هاي فراوان، ضعف ساختارهاي اقتصادي، سياسي و قضايي و تغيير مكرر قوانين و سياست‌هاي اجرايي، ریسک بالایی را برای شرکتهای متمرکز ایجاد کرده و انگيزه مناسبي براي تشكيل سبدي از فعاليت‌ها ايجاد مي‌نمايد. مزایای متنوع سازی در شرکتهای پیمانکاری را می توان در موارد زیر دسته بندی کرد:

  • به صورت کلی، متوسط ریسک یک سبد متنوع از پروژه ها، کمتر از مجموع ریسک تک تک پروژه ها است.
  • شرکتهای با سابقه، با هزینه های کمتری می توانند وارد زمینه های جدید شوند. برای مثال یک شرکت معتبر سد سازی می تواند با تلاش به نسبت کمتری وارد زمینه راهسازی شود.
  • شرکتهای با پروژه های متنوع می توانند نیروی انسانی ماهر خود را از یک پروژه به پروژه های دیگر برده و استفاده بهینه ای از منابع انسانی خود کنند.
  • شرکتهای متنوع سازی شده بهتر می توانند از پس بوروکراسی مبهم و زمانگیر کارها در کشورهای در حال توسعه برآیند.
  • خصوصیت دوره ای رونق رکود که در هر زمینه کاری وجود دارد این امکان را برای شرکتهای متنوع سازی شده ایجاد می کند که استفاده بهتری از منابع خود با جابجایی منابع انجام دهند.
  • در شرکتهای پیمانکاری متنوع سازی جغرافیایی یکی از استراتژی های متنوع سازی است. وجود پروژه ها در مناطق جغرافیایی گوناگون می تواند اثرات آب و هوا بر پیشرفت سبد پروژه های شرکت را بکاهد.
  • شرکتهای پیمانکاری می توانند با جابجایی ماشین آلات و امکانات خود به پروژه مناسب استفاده حداکثری از منابع خود بنمایند.


مدلی چند معیاره برای انتخاب پروژه پیمانکاران
در این مقاله، بر مبنای بخشی از نتایج تحقیقاتی که توسط نویسنده انجام شده، بخشی از یک مدل گام به گام با ویژگیهای چند معیاره بودن، جامعیت، امکان بررسی رویکردهای متنوع سازی و کاربر پسند برای پیمانکاران معرفی می شود.

نویسنده با مطالعات جامعي که پيرامون روشهای موجود جهت انتخاب پروژه انجام داده ، به دنبال ارائه چارچوبی است که نه تنها بتواند نظرات افراد خبره را در تصميم گيري لحاظ کند بلکه بتواند با استفاده از چارچوب هاي رياضي انتخابي منطقي را به انجام رساند. وجود پارامترهاي مختلف در کنار وجود پارامترهاي زباني خبرگان باعث شد تا نگارندگان به استفاده از تکنيک تصميم گيري چند معياره در محيط فازي روي آورند. نياز به تامين اهداف استراتژيک مختلف شرکت کاربرد روشهای انتخاب چند هدفه را نيز اجتناب ناپذير کرد.

بر مبنای معیارهای فوق یک چارچوب تصمیم گیری چند معیاره ساده وزین شده فازی طراحی شده است. در این چارچوب مدیران شرکتهای پیمانکاری با استفاده از متغیرهای زبانی نظر خود را در مورد یک پروژه با توجه به هر معیار به صورت تک به تک ارائه می دهند. چارچوب پيشنهادي نگارنده ترکيبي از تکنيکهای تصميم گيري هاي چند معياره، استفاده از تکنيک تئوري فازي و استفاده از چارچوب هاي رياضي انتخاب چند معیاره مي باشد. این مدل، با فراهم کردن امکان استفاده از نظرات مدیران شرکتها، می تواند ضمن پنهان کردن پیچیدگیهای مدل ریاضی، از دیدگاه کاربر، ارزیابی دقیق و حساب شده ای از ارزش هر پروژه داشته باشد.


مدل چند معیاره انتخاب پروژه از 5 مرحله تشکیل شده است:
1)    غربال اولیه
2)    مشخص کردن ورودیهای سیستم ارزیابی
3)    ارزیابی پروژه ها
4)    خروجی چارچوب
5)    اقدامات مربوط به شرکت در مناقصه (شکل 1)

 

 

شکل 1– چارچوب پیشنهادی انتخاب پروژه

 


مقایسه نتایج پیاده سازی مدل در 3 رویکرد متنوع سازی، متمرکز سازی و خنثی در یک نمونه واقعی برای 3 پروژه در جدول زیر آمده است:
 


در اینجا با گذر از آستانه حداقلی 60 پروژه های 2 و 1 ، قابل انتخاب هستند، که با توجه به استراتژی متنوع سازی شرکت، پروژه 2 انتخاب می شود. به عنوان پروژه های منتخب، جهت شرکت در مناقصه انتخاب می شوند.


مراجع:
-    از مدیریت پروژه تا مدیریت سبد پروژه ها، مهدی روانشادنیا، حمیدرضا عباسیان، نشر فدک ایساتیس، چاپ اول، 1391.
-    Ravanshadnia, M.; Rajaie, H. 2013. Semi-ideal bidding via a fuzzy TOPSIS project evaluation framework in risky environments, Journal of Civil Engineering and Management 19(Supplement 1): S106–S115.
-    Ravanshadnia, M., Rajaie, H., and Abbasian, H.R. (2011). “A comprehensive bid/no-bid decision making framework for construction companies”. Iranian Journal of Science and Technology Transaction B-Engineering, Vol. 35, pp. 95-103.
-    Ravanshadnia, M., Rajaie, H., and Abbasian, H.R. (2010). “Hybrid fuzzy MADM project selection model for diversified construction companies”. Canadian Journal of Civil Engineering, Vol. 37, pp. 1082-1093.
-    

استفاده از تمام یا بخشی از مطالب وب سایت موسسه مدیریت پروژه آریانا، به شرط ارجاع به اصل مطلب و لینک به وبسایت مجاز می باشد.

خواندن 2218 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 28 آبان 1393 ساعت 14:54

جوملا فارسی