مواجه شدن پروژه ها با مشکلات گوناگون دلایل متعددی دارد لیکن قطعاَ دو عامل عدم استفاده از ابزارهای دانش مدیریت پروژه و نیز فقدان بهرهگیری از متخصصان و کارشناسان زبده و آموزش دیده از عوامل مهم ضعف یا ناکامی پروژه ها به شمار می آیند.
از سوی دیگر با رشد و گسترش اجرای پروژ ههای مختلف در کشور، توجه و رویکرد جامعه مهندسی کشور به دانش مدیریت پروژه و کاربردهای آن روز به روز بیشتر میشود. به نحوی که شاهدیم کارگاههای آموزشی مختلف داخلی و خارجی مرتبط با این مقوله در سازمانها، شرک ها و مراکز تخصصی، رشد شتابندهای یافته و هر روز بر تعداد دارندگان گواهی نامه های حرفهای مدیریت پروژه مانند گواهینامه های PMP در کشور افزوده میگردد.
اگرچه داشتن هر یک از این گواهینامههای حرفهای تایید کننده تسلط تام دارنده آن به حوزههای مختلف دانش مدیریت پروژه است لیکن افراد و سازمانها عمومٌا به دلایل متعدد به سمت این مدرک گرایش مییابند.
از سویی سازمانهای پروژه محور، جهت اثبات شایستگی و توانمندی نیروی انسانی خود نزد کارفرمایان یا مشتریان، پرسنل خود را تشویق به دریافت این گواهینامه میکنند و از سوی دیگر بسیاری ازکارفرمایان در دنیا (از جمله در ایران) در برگزاری مناقصات مختلف، شرط حضور افراد کلیدی دارای گواهینامه های حرفه ای مدیریت پروژه را به عنوان یکی از شروط امتیازآور در مناقصات پروژه ها قلمداد میکنند.
از این روست که هر روز کارفرمایان بیشتری در دنیا (از جمله در ایران) شرط داشتن مدارک حرفهای مدیریت پروژه را برای سرپرستان و مدیران پروژه منتخب مناقصههای خود ضروری میشمرند.
پیرو برگزاری بیش از پانصد دوره آموزشی عمومی و اختصاصی مدیریت پروژه بر اساس استاندارد PMBOK توسط موسسه مدیریت پروژه آریانا در طول ده سال گذشته و علاقمندی مشتاقان به دریافت گواهینامه بینالمللی مدیریت پروژه PMP، موسسه مدیریت پروژه آریانا افتخار دارد به منظور تسهیل دریافت این گواهینامه معتبر جهانی برای متقاضیان ایرانی از ده سال پیش تاکنون به بیش از دو هزار نفر از علاقمندان به دریافت مدرک PMP به شکل فردی و سازمانی، خدمات مربوطه را ارایه نموده است به گونهای که کلیه مراحل لازم جهت انجام آزمون مشتمل بر ثبتنام یکساله داوطلب در موسسه PMI، آموزشهای پایه و پیشرفته آمادگی آزمون، ثبت نام و زمانبندی حضور داوطلبان در آزمون و در نهایت اعزام داوطلبان به کشورهای همسایه جهت انجام آزمون را به شرح پیشنهاد حاضر پیگیری نموده است.
موسسه مدیریت پروژه PMI
موسسه مدیریت پروژه یا به اختصار PMI یک موسسه غیرانتفاعی است که آموزش ها و گواهینامه های مربوط به مدیریت پروژه را ارایه و به طور منظم روندهای حرفه مدیریت پروژه را گزارش می کند. این موسسه که بزرگترین موسسه مدیریت پروژه در جهان است، ابتدا ایده آن در دهه ۶۰ میلادی در یک رستوران کوچک در مرکز شهر فیلادلفیا آمریکا به وجود آمد. بنیانگزاران این موسسه، قصد داشتند با تشکیل یک سازمان جدید، محلی برای فراهم کردن ابزارهای لازم برای مدیران پروژه، به اشتراک گذاری اطلاعات و بحث در مورد مشکلات مشترک آن ها ایجاد کنند.
در اکتبر ۱۹۶۹ اولین جلسه رسمی در موسسه فنی جورجیا در آتلانتا تشکیل شد و نتیجه آن تشکیل موسسه مدیریت پروژه بود. اندکی بعد این موسسه در پنسیلوانیا توسط ۵ بنیانگزار آن به ثبت رسید. این ۵ نفر جیمز اسنایدر، اریک جنت، گوردون دیویس، ند انگمن و سوزان گلاگر بودند. در زیر تصویری از هیات مدیره موسسه در سال ۲۰۱۸ می بینید.
بر اساس آمار منتشر شده در سایت PMI، این موسسه به بیش از ۲٫۹ میلیون نفر از متخصصان در سراسر جهان خدمت ارایه می کند. فعالیت های این سازمان در حوزه مدیریت پروژه شامل استانداردهای شناخته شده در سطح جهان، ارایه مدارک و گواهینامه های مرتبط با حرفه مدیریت پروژه ، برنامه های تحقیقات بازار و فرصت های توسعه حرفه ای است.
استانداردهای تهیه شده توسط موسسه مدیریت پروژه پایه ای برای دانش مدیریت پروژه هستند و چهار حوزه را در این حرفه پوشش می دهند: پروژه، طرح، پورتفولیو و رویکرد سازمانی برای مدیریت پروژه. استانداردهای بنیادین منتشر شده توسط PMI عبارتند از:
راهنمای پیکره دانش مدیریت پروژه که در بین متخصصان به PMBOK مشهور است و پم باک تلفظ می شود. (Project Management Body of Knowledge)
استاندارد مدیریت ریسک پورتفولیو، طرح و پروژه (Standard for Risk Management in Portfolios, Programs, and Projects)
استاندارد مدیریت پروژه سازمانی (The Standard for Organizational Project Management)
راهنمای PMI برای تحلیل کسب و کار (The PMI Guide to Business Analysis)
استاندارد مدیریت برنامه (The Standard for Program Management)
استاندارد مدیریت پورتفولیو (The Standard for Portfolio Management)
این استانداردها برای تشریح استفاده از ابزارها، تکنیک ها یا فرآیندهای مطرح شده در راهنمای PMBOK یا دیگر استانداردهای بنیادین هستند. این استانداردها عبارتند از:
استاندارد عملی برای زمان بندی (Practice Standard for Scheduling)
استاندارد عملی برای ساختارهای شکست کار (Practice Standard Work Breakdown Structure)
استاندارد عملی برای مدیریت ریسک پروژه (Practice Standard for Project Risk Management)
استاندارد عملی برای مدیریت ارزش کسب شده (The Standard for Earned Value Management)
استاندارد عملی برای مدیریت پیکربندی پروژه (Practice Standard for Project Configuration Management)
استاندارد عملی برای برآورد پروژه (Practice Standard for Project Estimating)
چارچوب توسعه شایستگی مدیر پروژه (Project Manager Competency Development Framework )
علاوه بر این استانداردها، تعدادی راهنماهای عملی نیز توسط این موسسه منتشر شده است. این راهنماها به عنوان اطلاعات بیشتر و پشتیبان و دستورالعمل های لازم برای به کارگیری استانداردهای PMI هستند. عناوین این کتاب های راهنما در ادامه آمده است.
همه استانداردها و راهنماهای موسسه مدیریت پروژه PMI، فرآیند اجماعی ۶ مرحله ای شامل تشکیل کمیته برای تدوین استاندارد، تشکیل جلسات و تهیه پیش نویس، بازبینی توسط گروه مشورتی، انتشار عمومی برای دریافت بازخورد، ارسال برای تایید فرآیند تدوین استاندارد و در نهایت تایید توسط مدیریت PMI را طی می کنند.
معرفی راهنمای پیکره دانش مدیریت پروژه PMBOK
در میانه قرن بیستم، مدیران پروژه به دنبال اعلام مدیریت پروژه به عنوان یک حرفه بودند. یکی از لوازم این کار، توافق بر سر محتوای پیکره دانش (Body of Knowledge) مدیریت پروژه بود. این کتاب به عنوان پیکره دانش مدیریت پروژه (PMBOK) شناخته شد. موسسه مدیریت پروژه (PMI) مجموعه ای از نمودارها و دسته بندی های PMBOK را تولید و با نام راهنمای پیکره دانش مدیریت پروژه (PMBOK Guide) منتشر کردند.
اولین ویرایش راهنمای PMBOK در سال ۱۹۸۷ منتشر شد. از آن زمان تا کنون این راهنما تغییرات زیادی را به خود دیده است. ویرایش ششم این راهنما در سال ۲۰۱۷ منتشر شده و ویرایش هفتم نیز مراحل نهایی خود را برای انتشار سپری می کند. به طور کلی این راهنما به ۵ گروه فرآیندی شامل فرآیندهای آغازین، برنامه ریزی، اجرا، نظارت و کنترل و خاتمه دادن تشکیل شده است. همچنین ۱۰ حوزه های دانشی این راهنما شامل یکپارچه سازی، گستره، زمان، هزینه، کیفیت، تدارکات، منابع انسانی، ارتباطات، مدیریت ریسک و مدیریت ذینفعان است.
PMP جایگزین اختصاری عبارت Project Management Professional است و یکی از چندین گواهینامه ای است که توسط موسسه PMI ارایه می شود. البته گواهینامه PMP معتبرترین گواهینامه در جهان برای افرادی است که در حوزه مدیریت پروژه فعالیت می کنند. اولین آزمون PMP در سال ۱۹۸۴ در فیلادلفیا آمریکا برگزار شد و ۴۳ نفر آزمون PMP را موفق گذراندند و به عنوان اولین متخصصان حرفه مدیریت پروژه (PMP) شناخته شدند.
امروزه تقریبا در همه کشورهای جهان متخصصان PMP حضور دارند و این گواهینامه اختصاص به یک منطقه جغرافیایی ندارد. موسسه PMI ادعا می کند که افراد دارای گواهینامه PMP تقریبا در هر صنعتی و با هر متدولوژی می توانند کار کنند. بر اساس آماری که این سایت ارایه کرده است، دارندگان این گواهینامه به طور متوسط ۲۰ درصد حقوق بالاتری نسبت به دیگران دریافت می کنند. همچنین شرکت هایی که حداقل یک سوم از مدیران پروژه آن ها دارای مدرک PMP هستند، اغلب پروژه های خود را در چارچوب زمانی و مالی و با دست یابی به اهداف تعیین شده به اتمام می رسانند.
گواهینامه PMP نشان دهنده آن است که فرد می تواند زبان جهانی مدیریت پروژه را درک و با آن صحبت کند و به جامعه متخصصان، سازمان ها و نخبگان این حوزه ارتباط برقرار کند.
تصویر ۰۰۴ با آلت موسسه مدیریت پروژه – تصویر یکی از گواهینامه های PMP مشتریان موسسه گذاشته شود.
پیش نیازهای حضور در آزمون PMP برای افرادی که مدرک کارشناسی دارند، ۴۵۰۰ ساعت فعالیت مرتبط با رهبری و مدیریت پروژه و ۳۵ ساعت آموزش مدیریت پروژه است. آزمون PMP در بازه زمانی ۴ ساعته و با ۲۰۰ سئوال تستی برگزار می شود. یکی از منابع اصلی آزمون PMP، کتاب راهنمای پیکره دانش مدیریت پروژه است که در بالا به آن اشاره شد. مهارت زبان انگلیسی در سطح متوسط برای حضور در آزمون الزامی است.
دوره های آموزشی PMP و آمادگی آزمون
برای شرکت در آزمون PMP لازم است که تسلط کافی بر محتوای کتاب پم باک (PMBOK) داشته باشید. اغلب کسانی که به دنبال اخذ مدرک PMP هستند، شاغل هستند و فرصت کافی برای مطالعه منابع پر حجم این آزمون را ندارند. دوره های پیش نیاز آزمون PMP و آمادگی آزمونPMP از جمله دوره هایی هستند که حضور در آن ها به تسلط بر منابع آزمون و کاهش زمان و افزایش عمق یادگیری آن ها کمک میکند. در نهایت شرکت کننده باید همه منابع آزمون را مطالعه و وقت کافی برای قبولی آزمون PMP صرف کند. افرادی که دارای تجربه مدیریت پروژه هستند، با حضور در این دوره های آموزشی شانس خود را برای اخذ مدرک PMP افزایش می دهند.
